ბრენდის სახელი ხშირად ემოციურად გვიყვარდება, სანამ მის პრაქტიკულ მხარეს შევამოწმებთ. შემდეგ აღმოჩნდება, რომ ტელეფონით ვერ გვიგებენ, მომხმარებლები სხვადასხვანაირად წერენ ან სახელში ჩადებული პროდუქტი მალე აღარ იქნება ერთადერთი მიმართულება. კარგი პროცესი იდეის თავისუფლებას ინარჩუნებს და საბოლოო არჩევანს გასაგებ კრიტერიუმებზე აყრდნობს. ქვემოთ მოცემული მაგალითები საილუსტრაციოა; კონკრეტული სახელის ხელმისაწვდომობას არ ადასტურებს.
1. განსაზღვრე, რისი თქმა ევალება სახელს
ჯერ ჩამოწერე ბიზნესი ერთი წინადადებით: ვის ემსახურება, რომელ სიტუაციაში და რა ხასიათით. შემდეგ განსაზღვრე სახელის ამოცანა. უნდა მიანიშნებდეს პროდუქტის კატეგორიაზე, ქმნიდეს კონკრეტულ ასოციაციას თუ გამორჩეულ ჟღერადობას ეყრდნობოდეს? ყველა ამოცანის ერთ სიტყვაში მოთავსება ხშირად ხელოვნურ შედეგს იძლევა.
ჰიპოთეზურ სახელოსნოს, რომელიც დღეს სანათებს ამზადებს და მომავალში ავეჯზეც ფიქრობს, ზედმეტად ვიწრო სახელი შესაძლოა გაფართოებასთან აღარ მოერგოს. მეორე მხრივ, სრულიად აბსტრაქტულ დასახელებას საქმიანობის მოკლე განმარტება დასჭირდება. გადაწყვეტილება მოსალოდნელ ასორტიმენტს შეუთანხმე. თუ მიმართულება ჯერ ბუნდოვანია, დაიწყე ბრენდის პოზიციონირების კითხვებით, რათა სახელის შეფასება მხოლოდ პირად გემოვნებაზე არ იყოს დამოკიდებული.
2. კრიტერიუმები იდეების განხილვამდე შეათანხმე
გუნდში თავიდანვე გადაწყვიტეთ, რა ჩაითვლება კარგ ვარიანტად. წინააღმდეგ შემთხვევაში ერთი ადამიანი მოკლე სიტყვას ეძებს, მეორე ისტორიას, მესამე კი თავისუფალ დომენს, და ყოველი განხილვა სხვადასხვა დავალების განხილვად იქცევა. შეფასების ცხრილში ციფრს მოკლე განმარტებაც დაურთეთ.
| კრიტერიუმი | რას ამოწმებ |
|---|---|
| შესაბამისობა | ერგება თუ არა არჩეულ ხასიათსა და საქმიანობის მასშტაბს? |
| გამოთქმა | ერთხელ მოსმენის შემდეგ რამდენად სწორად იმეორებენ? |
| წერა | მოსმენის შემდეგ რამდენი განსხვავებული ჩანაწერი მიიღება? |
| განსხვავება | ახლომდებარე ალტერნატივებში ხომ არ ერევა? |
| გამოყენება | ეტევა თუ არა რეალურ შეფუთვასა და ეკრანის ველებში? |
თითოეული ვარიანტი იმავე წესით შეაფასე. კრიტერიუმების წონა ბიზნესის საჭიროებით განსაზღვრე; საერთო ქულა საბოლოო გადაწყვეტილების დამხმარეა და არა ავტომატური პასუხი.
3. შექმენი განსხვავებული სახელების ოჯახები
ოცამდე ერთმანეთის მსგავსი სიტყვა არჩევანს დიდად არ აფართოებს. სცადე რამდენიმე მიმართულება: საქმიანობის მინიშნება, ადგილის ან ისტორიის ასოციაცია, ახალი სიტყვათშეთანხმება, დამფუძნებელთან კავშირი. თითოეულს მცირე განმარტება დაურთე, რა ხასიათს გამოხატავს და რატომ ერგება ბიზნესს.
პირველ ეტაპზე ლოგო არ დაუმატო. დახვეწილმა გრაფიკამ შეიძლება სუსტი სახელის შეფასება დროებით შეცვალოს. ყველა ვარიანტი ერთნაირი შრიფტით აჩვენე და წარმოსათქმელ წინადადებაში ჩასვი: „შეკვეთა გავაკეთე…“, „მოგწერეთ…“ ან „ეს პროდუქტი არის…“. თუ ბუნებრივი საუბრისთვის ყოველ ჯერზე განმარტებაა საჭირო, ეს შენიშვნა შეინახე. ამავე დროს უცნობი სიტყვა ავტომატურად ცუდ ვარიანტად არ ჩათვალო.
4. ქართული და ლათინური ვერსიები ერთად გამოცადე
სახელი ქართულადაც დაწერე და იმ ლათინური ფორმითაც, რომელსაც დომენში ან პროფილში გამოიყენებ. შეამოწმე, ერთნაირად იკითხება თუ არა სხვადასხვა ადამიანისთვის და ხომ არ ჩნდება გაუთვალისწინებელი სიტყვა ასოების გაერთიანებისას. უცხოენოვანი ბაზრის დაგეგმვისას შესაბამისი ენის მცოდნე ადამიანიც ჩართე.
სცადე ორი მოკლე ტესტი: ადამიანს სახელი უთხარი და დაწერა სთხოვე; შემდეგ სხვას წერილობით აჩვენე და წაკითხვა სთხოვე. ჩაინიშნე განსხვავებები. ამის შემდეგ რამდენიმე სხვა საკითხზე ისაუბრეთ და სახელის გახსენება სთხოვე. პატარა ტესტი ცნობადობის სამეცნიერო გაზომვა არ არის, თუმცა აშკარა დაბნეულობას დაგანახებს. შედეგს დაამატე მონაწილის ენობრივი გამოცდილება, რათა ერთი ჯგუფის პასუხი მთელ აუდიტორიაზე არ გაავრცელო.
5. მოძიებადობა და ხელმისაწვდომობა ცალ-ცალკე შეამოწმე
მოძებნე ზუსტი ჩანაწერი, მსგავსი ჟღერადობა და ლათინური ვარიანტები. დააკვირდი, რა კონტექსტში ჩნდება სიტყვა და ხომ არ ახლავს ისეთი ასოციაცია, რომელიც შენს ბიზნესს არ შეეფერება. შემდეგ ცალ-ცალკე შეამოწმე სასურველი დომენი და სოციალური სახელები უშუალოდ შესაბამის სერვისებში.
სასაქონლო ნიშნების წინასწარი ძიებისთვის გამოიყენე საქპატენტის ძიების ოფიციალური გვერდი. საერთაშორისო მიმართულებისთვის WIPO-ს Global Brand Database დამატებით რესურსს იძლევა; თავად WIPO ეროვნული და რეგიონული რეესტრების შემოწმებასაც ურჩევს. თავისუფალი დომენი ან ძიებაში ზუსტი დამთხვევის არქონა სახელის სამართლებრივ ხელმისაწვდომობას არ ადასტურებს. საბოლოო სახელში მნიშვნელოვანი ინვესტიციის ჩადებამდე შესაბამისი სპეციალისტის შეფასება მიიღე.
6. შეამოწმე სახელი იქ, სადაც გამოიყენებ
ფინალისტებისთვის მოამზადე მარტივი საცდელი განლაგებები: პროფილის სახელი, ტელეფონის ეკრანი, შეფუთვის პატარა ეტიკეტი და შეთავაზების სათაური. მიზანი დასრულებული დიზაინის შექმნა არ არის. გინდა დაინახო, სად იზღუდება წაკითხვა, რომელი ვერსია ჭარბად გრძელია და სჭირდება თუ არა მოკლე ფორმა.
მომავალი პროდუქტის სახელიც დაუმატე, რათა ბრენდისა და ასორტიმენტის კომბინაცია შეაფასო. ბრენდინგის ნამუშევრებში სახელის გამოყენების კონტექსტებს დააკვირდი, ხოლო შეფუთვისთვის საბრენდო პროდუქციის რეალური ზომები გაითვალისწინე. თუ სახელის წაკითხვას მხოლოდ ერთი განსაკუთრებული გრაფიკული ხერხი ამარტივებს, მისი ჩვეულებრივი ტექსტური გამოყენება კიდევ ერთხელ გამოცადე. ბრენდის სახელი დიზაინის გარეშეც უნდა მუშაობდეს.
7. საბოლოო არჩევანი მოკლე ჩანაწერით დააფიქსირე
დამტკიცებულ სახელთან შეინახე ზუსტი ქართული და ლათინური წერა, გამოთქმა, მოკლე განმარტება და გამოყენების შეთანხმებული ფორმები. მიუთითე შემოწმებების თარიღები და პასუხისმგებელი. თუ მოკლე ვარიანტიც არსებობს, განსაზღვრე, სად გამოიყენება ის, რათა პროფილები, საიტი და დოკუმენტები განსხვავებული სახელებით არ შეივსოს.
გადაწყვეტილების განხილვა დასრულებული მაშინ არის, როცა დანარჩენ გუნდსაც შეუძლია მისი მიზეზის ახსნა. არ მოითხოვო, რომ ყველას თანაბრად მოსწონდეს სიტყვა. შეამოწმე, რომ შეთანხმებულ კრიტერიუმებს პასუხობს და მნიშვნელოვანი უცნობი საკითხები მონიშნულია. ამის შემდეგ ვიზუალური სისტემის შექმნა უკვე კონკრეტულ საყრდენს დაეფუძნება, ხოლო სახელი ყოველი ახალი კამპანიისას თავიდან განსახილველი აღარ გახდება.
